Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Ağustos ayına ilişkin tarımsal girdi fiyatları ile üretici-market fiyat farklarını değerlendirdi. Bayraktar, tarımsal üretimde kullanılan girdilerdeki artışların çiftçiyi zorladığını belirterek, üretici ve tüketici fiyatları arasındaki uçuruma dikkat çekti.
Girdi fiyatlarında artış
Ağustos ayında Temmuz’a göre; 20.20.0 gübresi %6,6, DAP gübresi %4,3, amonyum sülfat %2,1 ve CAN (%26) gübresi %0,1 arttı. Buna karşın üre gübresi %1,3 oranında geriledi. Yıllık bazda ise en fazla artış %85,3 ile üre gübresinde görüldü. DAP %56,9, 20.20.0 %51,7, CAN %39,3 ve amonyum sülfat %33,8 yükseldi.
Yem fiyatları da artış gösterdi. Temmuz’a göre besi yemi %0,7, süt yemi %0,6 arttı. Yıllık artış ise besi yeminde %34,5, süt yeminde %31,8 oldu. Elektrik fiyatları yıllık %12,8, tarım ilaçları %14,9 artarken; mazot fiyatı aylık %2,7 düşse de yıllık %21,8 yükseldi.
Üretici-market fiyat farkı
Ağustos ayında üretici ile market fiyat farkı en fazla havuçta görüldü. Havuç üreticide 11 TL iken markette 47,88 TL’ye satılarak fiyat farkı %335,3’e ulaştı. Havuçtan sonra en yüksek fark; kabakta %299,9, limonda %293,7, patlıcanda %270,5 ve sivri biberde %222,8 oldu.
Markette en fazla fiyat artışı %56 ile yeşil fasulyede yaşanırken, onu %55,4 ile kabak, %39,7 ile salatalık, %35,8 ile patlıcan ve %19,2 ile yumurta izledi. Fiyatı en fazla düşen ürün ise %9 ile kuru soğan oldu.
Üretici fiyatları
Üreticide en fazla fiyat düşüşü %44,6 ile limonda gerçekleşti. Sivri biber %24,6, maydanoz %20, patates %9,1, havuç %8,3 geriledi. En fazla artış ise %152,9 ile yeşil fasulyede görüldü. Salatalık %136,7, patlıcan %45, kabak %30,9 arttı.
Fiyat değişim nedenleri
Bayraktar, fiyat hareketliliğinin nedenlerini de açıkladı. Çukurova’da Mayer limon üretiminin yüksek olması limon fiyatlarını düşürdü. Patateste yüksek rekolte ve depolama sorunu fiyatların gerilemesine yol açtı. Soğan üretim fazlası nedeniyle değer kaybederken, maydanoz ve havuçta talebin düşük olması fiyatları aşağı çekti. Yeşil fasulye, salatalık, patlıcan ve kabakta sezon sonuna gelinmesi nedeniyle arzın azalması fiyatları artırdı.
