“Mehmetçik” İfadesi İlk Medine Müdafaasında Kullanıldı

Kağıthane Belediyesi kültür sanat etkinlikleri kapsamında, Gültepe Kültür Merkezi’nde yazar İsmail Bilgin’i konuk etti.

İSTANBUL - Kağıthane Çöl kaplanı olarak adlandırılan ve Medine’yi müdafaa ile görevlendirilen Fahrettin Paşa’nın mücadelesini Kağıthaneliler ile paylaşan Bilgin, bugün Türk Askeri için kullanılan ‘Mehmetçik’ ifadesinin de ilk Medine Müdafaası sırasında Fahrettin Paşa tarafından kullanıldığını belirtti. Osmanlı İmparatorluğunun kahraman paşalarından biri olan ve Medine için verdiği mücadeleden dolayı Çöl Kaplanı adıyla anılan Fahrettin Paşa’nın mücadelesinin anlatıldığı söyleşiye vatandaşlarda ilgi gösterdi. Fahrettin Paşa’nın inançlı , şerefli ve davasına inanan bir paşa olduğunun altını çizen Bilgin; ‘’ Fahrettin Paşa ilk olarak Medine’den gelen ayaklanma istihbaratları üzerine bölgede inceleme yapması için görevlendilerek 1916 yılında Medine’ye gitti ve burada üç yıl boyunca çok büyük zorluklarla mücadele etti. ‘’ dedi.  Aynı dönemde Osmanlı İmparatorluğunun 1.Dünya savaşına katılmasıyla birlikte bir çok cephede birden savaşa girdiğini belirten Bilgin, bu yüzden Fahrettin Paşa’ya defalarca artık Medine’yi terketmesi gerektiği emri verilmesine rağmen kendisi bunlara itaat etmeyerek son ana kadar kutsal toprakları savunduğunu belirtti. Sadece düşmanla değil açlık, susuzluk ve sıcakla da mücadele edildi. Medine Müdafaasında açlık, susuzluk ve sıcaklıkla mücadele edildiğini belirten Bilgin; ‘’İngilizlerin ajanı Lawrance, Fahrettin Paşa’nın geri çekilmeyeceğini anlayınca isyancılara şehre gelen demir yollarını sökmelerini ve haberleşme ağlarını bozmaları durumunda şehre gıda sevkiyatının yapılamayacağını söyler ve bir süre sonra aç kalan Türk askerinin mücadele edemeyeceğini belirterek akıl verir bunun üzerine de isyancılar bunu uygular ve bir anlamda Lawrance’ın bu planı başarılı olur. Medine’de gıda stoğu da tükenince Türk Askeri sadece hurma ile beslenerek hayatta kalmaya çalışmıştır. ‘’ dedi. Gıda Stoğu tükenince çekirge yiyerek beslendiler Hurma’nın yeterli olmayacağını anlayan Fahrettin Paşa’nın çekirgeler ile ilgili araştırma yaparak sağlığa zararsız olduğunu anlamasının ardından çekirgeler ile askerlerini beslemeye çalıştığını aktaran Bilgin; ‘’ Fahrettin Paşa, bir taraftan Medine’nin geleceğini düşünürken diğer taraftan gıda sıkıntısına karşı çözüm yolları arıyordu. Hicaz Demiryolu’nun Medine’ye yakın istasyonlarının düşman eline geçmesi nedeniyle şehre erzak girişinin kesilmesi ve isyancıların Medine Kalesi’ni muhasara etmesi üzerine direnişin en zor günleri başlamıştı. Medine açlıkla boğuşurken çok ilginç bir olay yaşandı. Şehir çekirgeler tarafından istila edildi. Herkes durumu endişe ile karşılarken Fahrettin Paşa, askerlerini toplayarak; Peygamber Efendimiz döneminde de Hicaz’da çekirge istilasının yaşandığını ve sahabenin çekirge yediğini söyleyerek durumu bir fırsata dönüştürmüştür.’’ Dedi. Askerin moralini yüksek tutmak için paşanın hep arayış içinde olduğunu ve şiir, kompozisyon yarışmaları gibi yarışmalar düzenlediğini belirten Bilgin, Hacivat-Karagöz oyunuyla birlikte paşanın, askerlerine asıl söylemek istediklerini farklı yollardan anlattığını belirtti. ‘’Medine’nin teslimi için hükümetin emri yetmez mutlaka Padişah iradesi olmalıdır.’’ Fahrettin Paşa’nın devlet ve harbiye nazırının ‘direnişe son verme ve teslim olma’ emirlerini dinlemediğini belirten Bilgin; ‘’ Fahrettin Paşa Medine’yi teslim etmemek adına her şeyini ortaya koydu hatta; ’ Hükümet, Medine’nin anahtarlarını bir İngiliz yüzbaşısına teslim et, diyor. Böyle bir şey yapmaktansa silahlarımızla dövüşerek ölmek evladır. Buranın teslimi için yalnız harbiye nazırının ve hükümetin emri yetmez, mutlaka Hilafet ve Padişahın bir iradesi olmalıdır.” diyerek direnişini ortaya koymuştur.’’ Dedi. 1919 yılına kadar direnişini sürdüren Fahrettin Paşa’nın çok acı bir şekilde kendi emrindeki subaylar tarafından İngilizlere teslim edildiğini belirten Bilgin; ‘’Fahrettin Paşa Medine’yi terketmeden önce Peygamberimizin kabrini ziyaret eder ve burada kendi subayları tarafından yakalanarak İngilizlere teslim edilir. Götürülürken de ‘Ya resulullah görüyorsun ben gitmiyorum zorla götürüyorlar’’ diyerek isyanını dile getirmiştir.’’ Dedi. Türk Askeri için ‘Mehmetçik’ ifadesini ilk Fahrettin Paşa kullandı Bugün Türk Askeri için kullandığımız ‘’Mehmetçik’’ hitabının da ilk olarak Fahrettin Paşa tarafından kullanıldığını belirten Bilgin, Mehmetçik kelimesinin Hz.Muhammed’in askerleri anlamına geldiğini belirtti. Medine Müdafaasının ardından bir süre Malta adasında İngiliz esareti altında yaşayan Fahrettin Paşa’nın 1921 yılında esaretten kurtularak Milli Mücadeleye katılmak adına Türkiye’ye döndüğünü belirten Bilgin; ‘’ Kendisi milli mücadeleye destek olması adına Mustafa Kemal Paşa tarafından Kabil Büyükelçisi olarak görevlendirilmiştir.’’ Dedi. Yaklaşık iki saat süren söyleşide fotoğraflar ve slayt gösterileri ile o dönemki Medine Müdafaasına ait direniş de gösterildi.