COVID-19 (Yeni Koronavirüs Hastalığı)
Nedir?
Yeni Koronavirüs (COVID-19), ilk olarak Çin’in Vuhan Eyaleti’nde
Aralık ayının sonlarında solunum yolu belirtileri (ateş, öksürük, nefes
darlığı) gelişen bir grup hastada yapılan araştırmalar sonucunda 13 Ocak
2020’de tanımlanan bir virüstür.
Salgın başlangıçta bu bölgedeki
deniz ürünleri ve hayvan pazarında bulunanlarda tespit edilmiştir. Daha sonra
insandan insana bulaşarak Vuhan başta olmak üzere Hubei eyaletindeki diğer
şehirlere ve Çin Halk Cumhuriyeti’nin diğer eyaletlerine ve diğer dünya ülkelerine
yayılmıştır.
Coronavirüsler, hayvanlarda
veya insanlarda hastalığa neden olabilecek büyük bir virüs ailesidir.
İnsanlarda, birkaç koronavirüsün soğuk algınlığından Orta Doğu Solunum Sendromu
(MERS) ve Şiddetli Akut Solunum Sendromu (SARS) gibi daha şiddetli hastalıklara
kadar solunum yolu enfeksiyonlarına neden olduğu bilinmektedir. Koronavirüs
hastalığına COVID-19 neden olur.
COVID-19 (Yeni Koronavirüs Hastalığı)
Belirtileri Nelerdir?
Belirtisiz olgular olabileceği bildirilmekle birlikte, bunların
oranı bilinmemektedir. En çok karşılaşılan belirtiler ateş, öksürük ve nefes
darlığıdır. Şiddetli olgularda zatürre, ağır solunum yetmezliği, böbrek yetmezliği
ve ölüm gelişebilmektedir.
COVID-19 (Yeni Koronavirüs Hastalığı)
Nasıl Bulaşır?
Hasta bireylerin öksürmeleri aksırmaları ile ortama saçılan
damlacıkların solunması ile bulaşır. Hastaların solunum parçacıkları ile
kirlenmiş yüzeylere dokunulduktan sonra ellerin yıkanmadan yüz, göz, burun veya
ağıza götürülmesi ile de virüs alınabilir. Kirli ellerle göz, burun veya ağıza
temas etmek risklidir.
Covid-19 Enfeksiyonunda Kimler Daha
Fazla Risk Altında?
COVİD-19
enfeksiyonu ile ilgili şimdiye kadar edinilen bilgiler, bazı insanların daha
fazla hastalanma ve ciddi semptomlar geliştirme riski altında olduğunu
göstermiştir.
- Vakaların yüzde
80’i hastalığı hafif geçirmektedir. - Vakaların %20’si
hastane koşullarında tedavi edilmektedir. - Hastalık,
genellikle 60 yaş ve üzerindeki kişileri daha fazla etkilemektedir.
Hastalıktan En
Çok Etkilenen Kişiler:
- 60 yaş üstü
olanlar - Ciddi kronik
tıbbi rahatsızlıkları olan insanlar:- Kalp hastalığı
- Hipertansiyon
- Diyabet
- Kronik Solunum
yolu hastalığı - Kanser gibi
- Sağlık
Çalışanları
Çocuklar Risk
Altında Mı?
Çocuklarda
hastalık nadir ve hafif görünmektedir.
Çocuklarda şimdiye
kadar ölüm görülmemiştir.
Hamileler Risk
Altında Mı?
COVID-19
enfeksiyonu gelişen gebe kadınlarda hastalığın ciddiyeti konusunda sınırlı
bilimsel kanıt vardır.
Bununla birlikte
mevcut kanıtlar COVID-19 enfeksiyonu sonrası hamile kadınlar arasındaki
hastalık şiddetinin, hamile olmayan yetişkin COVID-19 vakalarına benzer
olduğunu ve hamilelik sırasında COVID-19 ile enfeksiyonun fetüste olumsuz bir
etkisi olduğunu gösteren hiçbir veri olmadığını göstermektedir.
Şu ana kadar
COVID-19’un hamilelik sırasında anneden bebeğe bulaştığına dair de bir kanıt
bulunmamaktadır.
COVID-19 (Yeni Koronavirüs Hastalığı)
Tanı Nasıl Konur?
Yeni
Koronavirüs tanısı için gerekli moleküler testler ülkemizde mevcuttur. Tanı
testi sadece Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü Ulusal Viroloji Referans Laboratuvarında
ve belirlenmiş Halk Sağlığı Laboratuvarlarında yapılmaktadır.
COVID-19 (Yeni Koronavirüs Hastalığı)
‘na Yakalanmamak İçin Öneriler
Mümkün olduğu kadar yurtdışına
yolculuk yapılmaması önerilmektedir. Yurtdışına çıkışın zorunlu olduğu
durumlarda aşağıdaki kurallara dikkat edilmelidir:
Akut solunum yolu
enfeksiyonlarının genel bulaşma riskini azaltmak için önerilen temel ilkeler Yeni
Koronavirüs (COVID-19) için de geçerlidir. Bunlar;
- El temizliğine dikkat edilmelidir. Eller
en az 20 saniye boyunca sabun ve suyla yıkanmalı, sabun ve suyun olmadığı
durumlarda alkol bazlı el antiseptiği kullanılmalıdır. Antiseptik veya
antibakteriyel içeren sabun kullanmaya gerek yoktur, normal sabun
yeterlidir. - Eller yıkanmadan ağız, burun ve gözlerle
temas edilmemelidir. - Hasta insanlarla temastan kaçınmalıdır
(mümkün ise en az 1 m uzakta bulunulmalı). - Özellikle hasta insanlarla veya
çevreleriyle doğrudan temas ettikten sonra eller sık sık temizlenmelidir - Hastaların yoğun olarak bulunması
nedeniyle mümkün ise sağlık merkezlerine gidilmemeli, sağlık kuruluşuna
gidilmesi gereken durumlarda diğer hastalarla temas en aza indirilmelidir. - Öksürme veya hapşırma sırasında burun ve
ağız tek kullanımlık kağıt mendil ile örtülmeli, kağıt mendilin
bulunmadığı durumlarda ise dirsek içi kullanılmalı, mümkünse kalabalık
yerlere girilmemeli, eğer girmek zorunda kalınıyorsa ağız ve burun
kapatılmalı, tıbbi maske kullanılmalıdır. - Çiğ veya az pişmiş hayvan ürünleri
yemekten kaçınılmalıdır. İyi pişmiş yiyecekler tercih edilmelidir. - Çiftlikler, canlı hayvan pazarları ve
hayvanların kesilebileceği alanlar gibi genel enfeksiyonlar açısından
yüksek riskli alanlardan kaçınılmalıdır. - Seyahat sonrası 14 gün içinde herhangi
bir solunum yolu semptomu olursa maske takılarak en yakın sağlık
kuruluşuna başvurulmalı, doktora seyahat öyküsü hakkında bilgi
verilmelidir.
Kaynak: https://hsgm.saglik.gov.tr/