Gazetecilik forma değil, ruha bakanlar için hâlâ yaşıyor

Bir sabah kahvesi eşliğinde gazete sayfalarını çevirip mürekkep kokusunu içimize çektiğimiz o günler artık geride kaldı. Matbaanın yüzyıllar boyunca hüküm sürdüğü, gazetelerin her eve girdiği o dönem çoktan kapandı. Artık haberlere cebimizdeki telefonlardan, tabletlerden, sosyal medya akışlarından ulaşıyoruz. Kimi bu durumu “gazeteciliğin ölümü” olarak yorumladı. Oysa bu, yüzeysel bir bakıştan ibaret. Çünkü gazetecilik ölmedi, sadece mecra değiştirdi. Yani forma değil, ruha bakanlar için hâlâ yaşıyor.

Bilgiye erişimin hiç olmadığı kadar kolaylaştığı bir çağda yaşıyoruz. Ancak ne gariptir ki, bu bolluk içinde en çok eksikliğini hissettiğimiz şey yine bilgi. Daha doğrusu doğru, tarafsız ve güvenilir bilgi. Çünkü artık herkes “haberci”, herkes “yorumcu”. Bu da bilgi kirliliğini beraberinde getiriyor. Tam da bu nedenle gerçek gazetecilik hiç olmadığı kadar hayati bir konumda. Ama bu gazetecilik artık sadece gazete kâğıdında aranmıyor.

Ana akım medya kuruluşları, geçmişte olduğu gibi bugün de toplumun haber alma hakkını sağlamakla yükümlü. Ancak bu yükümlülük, özellikle son yıllarda ciddi bir erozyona uğradı. Ekonomik baskılar, siyasi iktidarların etkisi, medya sahiplik yapılarının değişmesi, gazeteciliğin temel ilkelerini gölgede bırakmaya başladı. Tarafsızlık bir reklam sloganına, bağımsızlık bir nostaljiye dönüştü. Haber merkezleri, etikle değil, reyting ve reklam geliriyle yönetilir hale geldi. Bu da gazeteciliğin dejenerasyona uğramasına neden oldu.

Artık birçok ana akım mecra, gerçeği anlatmaktan çok, korkunun ya da çıkarın sesi oluyor. Halkı bilgilendirmek yerine, manipüle etmeyi tercih eden bu anlayış, gazeteciliği değilse bile gazetecilik adına yapılmış sahte temsilleri itibarsızlaştırıyor. Ancak yine de gazeteciliğin ruhu ölmedi. Çünkü bu mesleği yaşatan, kurumlar değil, insanların vicdanıdır.

Bugün bağımsız gazeteciler, YouTube’da, bloglarda, sosyal medya platformlarında gerçekleri anlatmak için mücadele veriyor. Maddi kaynakları sınırlı olsa da etkileri her geçen gün büyüyor. Bir podcast yayını, bir tweet dizisi ya da bir bağımsız haber bülteni, bazen en büyük medya kuruluşlarının bile cesaret edemediği konuları gündeme taşıyabiliyor. Çünkü onların arkasında ne bir patron ne bir reklam veren ne de bir siyasi gölge var. Sadece gerçeğe duyulan inanç ve kamuoyuna duyulan sorumluluk var.

Evet, gazetecilik bugün kılık değiştirdi. Artık kalemler dijital klavyelerde, manşetler ekranlarda atılıyor. 

Ama öz, aynı öz: Gerçeği aramak, bulmak ve anlatmak. 

Bugün hâlâ bir yerlerde biri “Bu doğru mu?” diye soruyorsa, bir başkası kalemiyle karanlığa ışık tutuyorsa, gazetecilik yaşıyor demektir.

Unutmayalım, gazetecilik bir meslekten öte, bir direnme biçimidir. Korkuya, sansüre, yalana ve manipülasyona karşı verilen sessiz ama kararlı bir mücadeledir. Ve bu mücadele, mecra ne olursa olsun, var olmaya devam edecek.

Çünkü gazetecilik ölmez, mecra değiştirir.